Werking van het accordeon

 WERKING
VAN HET
ACCORDEON 


Een zeer uitgebreide website over de werking van het accordeon. (klik hier)  met annimaties van o.a. de tongen en registers

Het accordeon is een draagbaar orgelachtig instrument dat wordt gerekend bij de groep van Aerophonen (blaasinstrumenten). Het verschil met koperen en houten blaasinstrumenten is dat de lucht niet met de mond in het instrument wordt geblazen, maar door het heen en weer bewegen van een blaasbalg. Aan de rechterkant van de balg is een klavier of rijen knoppen. Deze kant wordt discant genoemd. Op de discant wordt meestal de melodie gespeeld. De linkerkant bestaat volledig uit knoppen, en wordt de baszijde genoemd. Op deze zijde kunnen bassen en akkoorden gespeeld worden, om de melodie te begeleiden. Een accordeon bestaat voor het grootste deel uit hout, bedekt met een laagje celluloid. De balg is gemaakt van sterk Manilla karton. Om dit te verstevigen is de buitenzijde van de balg voorzien van dun linnen en de vouwen zijn nog eens extra versterkt met een dikkere soort katoenen of linnen band. De hoeken van de balg zijn bekleed met een soepel dun leer, en aan de boven- en onderkant verstevigd met metaal.

De Tongen

De toon van een accordeon ontstaat door het trillen van doorslaande (vrijzwevende) tongen. De tongen in een accordeon zijn van metaal, meestal (klokveer)staal, koper of zilverlegering. Een doorslaande tong zit aan één kant vast aan een metalen stemplaatje, het tongenhuisje. De andere kant zit niet vast aan het tongenhuisje. Als er lucht tegen de tong wordt aangeblazen, dan gaat de tong trillen. Deze luchtstroom wordt veroorzaakt door het heen en weer bewegen van de balg. Elke toon heeft twee tongen naast elkaar, één voor zuigende en één voor blazende lucht. De tongenhuisjes zitten op het houten tongenblok. Een grote tong zorgt voor een lage toon, een kleine tong voor een hoge toon. De tongen van lage tonen worden verzwaard met metalen blokjes. De tongen worden afgeschermd door kleppen. Door op een knop of toets te drukken gaat de klep boven een tong omhoog zodat er lucht bij de tong kan en er een toon te horen is.

De Balg

Om geluid uit een accordeon te krijgen moet je de balg heen en weer bewegen, trekken en duwen. Dit trekken en duwen moet afgewisseld worden, omdat je niet oneindig kunt trekken of duwen. Dit afwisselen wordt balgvoering genoemd. Hoe meer noten (tegelijk) gespeeld worden, hoe meer lucht er nodig is. Door de balg zacht en hard heen en weer te bewegen, kunnen zachte en harde tonen gespeeld worden. Bij diatonische accordeons speelt de balg ook een rol bij de toon die gespeeld wordt. Wanneer de balg wordt uitgetrokken klinkt er bij het indrukken van dezelfde knop een andere toon, dan wanneer de balg wordt geduwd. De balg heeft meestal 14 tot 16 vouwen.

De Registers

Een accordeon kan ook registers hebben. Hoeveel, en welke registers is afhankelijk van hoeveel korig het accordeon is. Een koor is een complete stemming binnen een accordeon op één blok. Als een accordeon meerkorig is, zijn er registers nodig om een koor in of uit te schakelen. Met registers kunnen koren ook gecombineerd worden. Er worden dan verschillende koren tegelijk ingeschakeld. Een koor kan consonant (een strakke toon) of dissonant (een zwevende toon) zijn. Hieronder een overzicht van de hoofdregisters.
 8 voet register of 8'. Met dit register speel je de juiste toonhoogte. (Consonant)
 16 voet register of 16'. Met dit register klinken de tonen een octaaf lager. (Consonant)
 4 voet register of 4'. Met dit register klinken de tonen een octaaf hoger. (Consonant)
 2 korig 8 voet. 8 voet + een koor lager gestemd dan hoofdregister. Bijvoorbeeld: A=440 trillingen + A=437/438 trillingen. (Dissonant)
 2 korig 8 voet. 8 voet + een koor hoger gestemd dan hoofdregister. Bijvoorbeeld: A=440 trillingen + A=442/443 trillingen. (Dissonant)


Registers Discant

Een combinatie van koren wordt aangegeven door meerdere rondjes in één figuur, bijvoorbeeld    (1 korig 8' + 4') of     (1 korig 8' + 4' + 16'). Met knoppen boven het klavier kan een register gekozen worden. Basregisters kunnen gekozen worden met knoppen boven de bassen. Op sommige accordeons kunnen een aantal registers ook met de kin gekozen worden. Een kinregister maakt het makkelijker om tijdens het spelen snel van register te veranderen, zonder de vingers van de knoppen of toetsen te halen. Hoeveel en welke koren een accordeon kan spelen is afhankelijk van het aantal koren die in de accordeon zit. Elk koor heeft een eigen tongenblok. De grootste types accordeon zijn 5-korig.

 
Registers Baskant                                                                      Kinregisters

 
Hoofd menu
Home
Informatie
Agenda
Werking van het accordeon
Archief
Gastenboek
Links
Leden gedeelte





Wie is er online
We hebben 2 gasten online
Statistieken
Bezoekers: 858068
Meest bekeken